ایران کد | راهنمای دریافت و مدارک مورد نیاز

ایران کد | راهنمای دریافت و مدارک مورد نیاز

خلاصه مطلب:
ایران کد نظام ملی طبقه‌بندی، شناسایی و کدگذاری کالاها و خدمات است. این محتوا به معرفی اهداف، مزایا، نحوه دریافت، مدارک مورد نیاز اشخاص حقوقی و حقیقی، ارکان تشکیل‌دهنده، محدوده پوشش و مسئولیت نظارت بر اجرای این نظام می‌پردازد.

ایران کد

ایران کد نظام ملی طبقه‌بندی، شناسایی و کدگذاری کالاها و خدمات است که برای شناسنامه‌دار کردن کالاهای مورد معامله و استفاده در چرخه بازرگانی کشور به کار می‌رود. این نظام با هدف ایجاد زبان مشترک اطلاعاتی، تسهیل تبادل اطلاعات و ساماندهی داده‌های مرتبط با کالا و خدمات ایجاد شده است.

اهداف ایران کد

ایران کد سیستمی برای شناسایی، طبقه‌بندی، کدگذاری و شناسنامه‌دار کردن کالاها است. در این نظام، کالاها پیش از ثبت از نظر اصالت، کیفیت و سایر موارد تخصصی مرتبط مورد بررسی قرار می‌گیرند.

بر اساس اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده 97 قانون تجارت الکترونیکی مصوب 1382، ایجاد نظام ملی طبقه‌بندی کالا و خدمات و توسعه بسترهای اطلاعاتی مرتبط در حوزه مسئولیت وزارت بازرگانی قرار گرفته است.

  • ایجاد زبان مشترک در تبادل اطلاعات
  • فراهم کردن آمار و اطلاعات پایه
  • استقرار سیستم‌های اطلاع‌رسانی هماهنگ
  • پیشگیری از دوباره‌کاری سازمانی
  • انتقال سریع اطلاعات بازار کالا
  • پیشگیری از اتلاف منابع مالی و انسانی
نکته مهم

نظام ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات ایران به اختصار ایران کد نامیده می‌شود و فعالیت خود را در قالب مرکز ملی شماره‌گذاری و خدمات ایران از آذرماه سال 85 آغاز کرده است.

نحوه دریافت ایران کد

ایران کد می‌تواند به نام مدیرعامل یا به نام شرکت دریافت شود. همچنین شرکت‌هایی که نمایندگی یک شرکت خارجی را در ایران دارند، در صورت داشتن قرارداد رسمی برای فروش و بازاریابی محصولات، امکان دریافت ایران کد برای محصولات مربوط را خواهند داشت.

پس از دریافت ایران کد، امکان اخذ کد برای محصولات شرکت وجود دارد. این موضوع می‌تواند برای محصولات پرفروش یا محصولاتی که دارای برند هستند مورد استفاده قرار گیرد.

مزایای دریافت ایران کد

  • ایجاد زبان مشترک برای اصالت کالا
  • کمک به جلوگیری از قاچاق کالا
  • حمایت از تولید داخلی
  • ایجاد بستر اطلاعاتی زنجیره تامین
  • کاهش هزینه‌های توزیع و فروش
  • ارتباط با سیستم‌های کدینگ بین‌المللی

مدارک مورد نیاز

اشخاص حقوقی

  • آگهی ثبت شرکت
  • روزنامه رسمی و آخرین تغییرات معتبر
  • پروانه بهره‌برداری یا جواز تاسیس
  • جواز ساخت در موارد مقرر
  • کارت بازرگانی برای واردکنندگان و صادرکنندگان
  • کارت ملی مدیرعامل و فیش واریزی

برای توزیع‌کنندگان کالا، آگهی ثبت برند و علامت تجاری نیز پیش‌بینی شده است. در صورتی که نام تجاری در کد کالا ثبت نشود، نام برند در کالای متصل به ایران کد درج نخواهد شد.

اشخاص حقیقی

  • پروانه کسب
  • پروانه بهره‌برداری
  • آگهی ثبت علامت تجاری
  • کارت ملی صاحب مجوز
  • پروانه ساخت در موارد مقرر
  • کارت بازرگانی برای واردات و صادرات

توزیع‌کنندگان اقلام دارای برند در حوزه مواد غذایی، دارویی و بهداشتی آرایشی، ملزم به ارائه پروانه ساخت تولیدکننده کالا و موافقت وی برای درج شماره پروانه ساخت بر روی بسته‌بندی محصولات هستند.

مثال کاربردی

واردکنندگان به دو دسته تقسیم می‌شوند. گروه نخست کالا را با برند مشخص به بازار عرضه می‌کنند و لازم است کالای وارداتی آن‌ها از طریق پرتال اطلاع‌رسانی شود. گروه دوم صرفاً واسطه توزیع هستند و برای آن‌ها اطلاع‌رسانی روی پرتال مرکز انجام نمی‌شود.

ارکان و محدوده پوشش

سامانه کدگذاری ملی کالا قابلیت پوشش تمام مواد اولیه و کالاهای تجاری عرضه‌شده توسط تولیدکنندگان، واردکنندگان، صادرکنندگان و توزیع‌کنندگان را دارد. مسئولیت نظارت، بازرسی و نحوه اجرای سیستم نیز بر عهده اصناف و وزارت بازرگانی است.

کد ملی کالا معروف‌ترین محصول این نظام است. کد 16 رقمی محصولات از سه بخش تشکیل می‌شود؛ هفت رقم نخست نوع کالا را مشخص می‌کند، پنج رقم بعدی عرضه‌کننده کالا را نشان می‌دهد و چهار رقم پایانی برای مشخصات مورد نظر عرضه‌کننده در توصیف محصول استفاده می‌شود.

پرتال ملی کالا نیز بستری الکترونیکی برای نمایش کالاها و خدمات است. کالاهایی که ایران کد دریافت می‌کنند، در این پرتال قابل مشاهده خواهند بود و امکان مقایسه اطلاعات مرتبط با آن‌ها فراهم می‌شود.

نکته مهم

با عملیاتی شدن این سیستم، کالاهای واردشده به کشور باید کد ملی دریافت کنند. همچنین امکان هماهنگی بارکدهای وارداتی با این سیستم پیش‌بینی شده است.

جمع‌بندی

ایران کد نظامی برای شناسایی، طبقه‌بندی و کدگذاری کالاها و خدمات در کشور است که با هدف ایجاد زبان مشترک اطلاعاتی، تسهیل تبادل داده‌ها و ساماندهی اطلاعات کالاها ایجاد شده است. این نظام دارای مدارک و الزامات مشخص برای اشخاص حقیقی و حقوقی بوده و از طریق کد ملی کالا و پرتال ملی، فرآیند شناسایی و اطلاع‌رسانی کالاها را پشتیبانی می‌کند.

ایران کد بر چه مبنایی ایجاد شده است؟

ایران کد بر اساس اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده 97 قانون تجارت الکترونیکی مصوب 1382 ایجاد شده و برای طبقه‌بندی و کدگذاری کالاها و خدمات به کار می‌رود.

مدارک مورد نیاز اشخاص حقوقی برای دریافت ایران کد چیست؟

اشخاص حقوقی باید مدارکی مانند آگهی ثبت شرکت، روزنامه رسمی و آخرین تغییرات، پروانه بهره‌برداری یا جواز تاسیس، کارت ملی مدیرعامل، فیش واریزی و در موارد لازم کارت بازرگانی یا جواز ساخت را ارائه کنند.

مسئولیت نظارت بر اجرای ایران کد بر عهده چه مراجعی است؟

مسئولیت نظارت، بازرسی، نحوه استفاده و چگونگی اجرای سیستم ایران کد بر عهده اصناف و وزارت بازرگانی قرار دارد و این مراجع اجرای نظام را پیگیری می‌کنند.