علامت استاندارد | مدارک مراحل و شرایط اخذ
علامت استاندارد
علامت استاندارد بیانگر رعایت الزامات کیفیت، ایمنی و سلامت در تولید کالا و ارائه خدمات است. این علامت نشان میدهد محصول یا خدمت مورد نظر معیارهای تعیینشده را پشت سر گذاشته و فرآیندهای مرتبط با کنترل کیفیت و ارزیابی را مطابق ضوابط مربوطه طی کرده است.
مفهوم و اهداف استاندارد
حفظ سلامت و ایمنی از مهمترین اهداف تدوین استاندارد توسط سازمان ملی استاندارد ایران و استاندارد بینالمللی ایزو است. استاندارد به ایمنسازی خدمات و تولیدات برای مصرفکنندگان و همچنین کمک به حضور بهتر سازمانهای خدماتی و واحدهای تولیدی در بازار داخلی و بینالمللی کمک میکند.
بررسی ضوابط استاندارد پیش از طراحی محصول، فرآیند تولید و برنامهریزی واحد صنعتی اهمیت دارد. رعایت این ضوابط ممکن است به ملاحظاتی در محیط کارخانه، مواد اولیه، طرح محصول و روش ساخت نیاز داشته باشد.
استاندارد حداقلی بیانگر رعایت حداقل معیارهای بهداشت، کیفیت و سلامت است. استاندارد حداکثری نیز نشاندهنده رعایت حداکثر ایمنی و سلامت و کسب بالاترین کیفیتها از نظر وزارت بهداشت معرفی شده است.
بررسی ضوابط استاندارد محصولات پیش از طراحی محصول و فرآیند تولید، از نخستین مراحل راهاندازی یک واحد تولیدی محسوب میشود.
انواع استاندارد در ایران
استاندارد در ایران به دو دسته اصلی تقسیم میشود. استاندارد یک علامت ملی است و ویژگیهای مورد تایید در یک کشور ممکن است در کشور دیگر مورد تایید قرار نگیرد.
استاندارد اجباری
برخی محصولات برای توزیع در بازار باید دارای علامت استاندارد باشند. مواد غذایی و مواد بهداشتی از جمله نمونههای ذکرشده هستند. بدون این تاییدیه، فعالیت تولیدی برای این محصولات جنبه قانونی نخواهد داشت.
استاندارد تشویقی
در برخی موارد، تولید و فروش محصول بدون علامت استاندارد نیز امکانپذیر است. با این حال دریافت استاندارد تشویقی میتواند کیفیت محصول را برای مشتریان اثبات کند و بر میزان فروش تاثیر مثبت داشته باشد.
طبقهبندی استانداردها
استانداردها از نظر حوزه اعتبار و کاربرد به چند گروه تقسیم میشوند که شامل استانداردهای کارخانهای یا شرکتی، انجمنی یا صنفی، ملی، منطقهای و بینالمللی هستند.
| عنوان ردیف | حوزه اعتبار |
|---|---|
| کارخانهای یا شرکتی | در محدوده شرکت یا کارخانه |
| انجمنی یا صنفی | گروههای صنعتی و فنی |
| ملی | در سطح یک کشور |
| منطقهای | چند کشور همسایه |
| بینالمللی | در سطح جهانی |
مدارک لازم برای صدور پروانه
برای صدور پروانه استاندارد، مدارک و اطلاعات مشخصی باید ارائه شود.
- فرم درخواست تکمیل و امضا شده
- جواز تاسیس یا پروانه بهرهبرداری یا پروانه کسب
- آگهی ثبت شرکت و آخرین تغییرات
- مدارک هویتی مدیرعامل
- آگهی ثبت علامت تجاری و فرم مربوطه
- پرسشنامه فنی و اطلاعات آزمایشگاه
گواهی معتبر تایید صلاحیت مسئول کنترل کیفیت، مدارک اخذ ایران کد و تصویر فیش واریزی سامانه نیز از مدارک مورد نیاز معرفی شدهاند.
شرایط و مراحل اخذ استاندارد
اخذ مجوز تولید از مراجع مربوط، تکمیل فرمهای اداره استاندارد، اجرای مستندات استاندارد ملی ایران، تامین امکانات تولید و ثبت علامت تجاری از مراحل اصلی دریافت پروانه استاندارد هستند.
ارائه مدرک آزمایشگاه کنترل کیفیت اختصاصی، تهیه استاندارد ملی مربوطه، تعیین کارشناس کنترل کیفیت و ارزیابی محصول و خدمات نیز باید انجام شود. در صورت انطباق نتایج با الزامات مشخصشده، پروانه استاندارد ملی صادر خواهد شد.
برای دریافت مجوز، سامانه ملی استاندارد ایران امکان ثبتنام، دریافت نام کاربری و رمز عبور و پیگیری مراحل مربوط را فراهم کرده است. همچنین نمودار فرآیند صدور پروانه و راهنمای سامانه نیز ارائه میشود.
صدور پروانه استاندارد منوط به اجرای مراحل تعیینشده و انطباق نمونههای محصول و خدمات با الزامات مشخصشده در آزمایشگاه مورد تایید اداره استاندارد است.
اعتبار مجوز و هزینهها
بر اساس متن، مدت اعتبار مجوز استاندارد اجباری سه سال اعلام شده و تولیدکنندگان باید هر سه سال برای تمدید آن اقدام کنند. همچنین بازرسان سازمان استاندارد به صورت سرزده واحدهای تولیدی را بررسی میکنند.
هزینههای مرتبط شامل هزینه بازرسی و نمونهبرداری، آزمایش محصول، صدور مجوز استاندارد، انتشار آگهی ثبت واحد تولیدی و علامت تجاری و همچنین آگهی تغییرات واحد تولیدی است. برای صادرات محصول نیز اخذ مجوز صادرات مورد اشاره قرار گرفته است.
جمعبندی
علامت استاندارد ابزاری برای نشان دادن رعایت الزامات کیفیت، ایمنی و سلامت محصولات و خدمات است. دریافت آن مستلزم بررسی ضوابط استاندارد، ارائه مدارک مشخص، اجرای مستندات، تامین امکانات کنترل کیفیت و گذراندن ارزیابیهای لازم است. همچنین اعتبار مجوز استاندارد اجباری طبق متن سه سال اعلام شده و تمدید آن در دورههای تعیینشده ضرورت دارد.
علامت استاندارد نشان میدهد محصول یا خدمت مورد نظر الزامات تعیینشده در حوزه کیفیت، ایمنی و سلامت را رعایت کرده و مراحل ارزیابی و کنترل مربوط را پشت سر گذاشته است.
از جمله مدارک مورد نیاز میتوان به فرم درخواست، مجوز فعالیت واحد تولیدی، آگهی ثبت شرکت، مدارک هویتی مدیرعامل، مدارک علامت تجاری، اطلاعات آزمایشگاه و مدارک کنترل کیفیت اشاره کرد.
در بخش اعتبار مجوز استاندارد اجباری، مدت اعتبار سه سال ذکر شده و اعلام شده است که تولیدکنندگان باید هر سه سال برای تمدید مجوز خود اقدام کنند.
