مالیات شرکت؛ قوانین و مدارک مالیاتی

مالیات شرکت پس از ثبت، موضوع تکالیف مالیاتی شرکت است. شرکت‌ها با توجه به درآمد و عملکرد خود با مالیات‌های مستقیم و غیرمستقیم مواجه می‌شوند. مالیات بر درآمد، مالیات بر عملکرد، مالیات بر اموال و املاک، مالیات تکلیفی و مالیات بر ارزش افزوده از موارد مطرح‌شده هستند و برخی شرکت‌ها نیز مشمول معافیت‌های مقرر می‌شوند.

انواع مالیات شرکت

تمامی شرکت‌ها موظف به پرداخت مالیات هستند و مالیات شرکت‌ها به دو دسته مستقیم و غیرمستقیم تقسیم می‌شود. مالیات مستقیم مستقیماً به درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی وابسته است، در حالی که مالیات غیرمستقیم به صورت غیرمستقیم از شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی دریافت می‌شود.

مالیات بر درآمد از درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی محاسبه می‌شود. مطابق ماده 1 قانون مالیات مستقیم، هر شخص حقوقی ایرانی متناسب با دارایی خود که در ایران یا خارج از ایران دارد، ملزم به پرداخت مالیات است.

مالیات بر عملکرد به نحوه عملکرد شرکت و سود و زیان آن وابسته است. شرکت‌ها باید درآمد و هزینه‌های یک سال مالی و سود و زیان خود را ثبت کنند و سپس 25 درصد سود خالص را تحت عنوان مالیات بر عملکرد پرداخت کنند.

مالیات‌های مرتبط با شرکت

مالیات بر اموال و املاک مربوط به املاکی است که شرکت در اختیار دارد. مالیات تکلیفی نیز از مالیات‌های شرکت‌هاست و مالیات بر حقوق کارکنان از مهم‌ترین و رایج‌ترین موارد آن معرفی شده است که شرکت باید آن را محاسبه و کسر و به اداره مالیات پرداخت کند.

مالیات بر ارزش افزوده مالیاتی غیرمستقیم است. ارزش افزوده به ارزشی گفته می‌شود که در فرآیند تولید به وجود می‌آید و مصرف‌کنندگان هنگام خرید آن را پرداخت می‌کنند. تولیدکنندگان نیز در هر دوره مالیات بر ارزش افزوده را پرداخت کرده و هنگام خرید از خریدار دریافت می‌کنند.

معافیت‌های مالیاتی شرکت

برخی شرکت‌ها و سازمان‌ها مطابق موارد بیان‌شده می‌توانند از مالیات معاف شوند. وزارتخانه‌ها، شرکت‌ها و سازمان‌هایی که از دولت بودجه دریافت می‌کنند، از مالیات یادشده معاف هستند و برخی شرکت‌ها نیز با ارائه مدارک و استناد به لوایح خاص می‌توانند از بخشی یا همه مالیات معاف شوند.

• شرکت‌های فعال در کشاورزی و فعالیت‌های مشخص‌شده در ماده 81 مالیات مستقیم، ملزم به پرداخت مالیات نیستند.
• شرکت‌های تعاونی و سهامی عام طبق تبصره 6 ماده 105 از 25 درصد تخفیف معافیت مالیاتی استفاده می‌کنند.
• واحدهای تولیدی و معدنی مشمول ماده 132، شرایط معافیت چهار ساله و موارد مربوط به مناطق کمتر توسعه‌یافته را دارند.
• شرکت‌های ایرانگردی و جهانگردی با پروانه بهره‌برداری، از 50 درصد مالیات معاف می‌شوند.
• برخی شرکت‌ها و موسسات فرهنگی، انتشاراتی، مطبوعاتی و غیرانتفاعی مشمول معافیت‌های بیان‌شده هستند.
• شرکت‌های دانش‌بنیان و شرکت‌های ثبت‌شده در مناطق آزاد نیز مشمول موارد معافیت بیان‌شده هستند.

برای استفاده از برخی معافیت‌ها، شرکت باید پس از ثبت، هنگام محاسبه مالیات به سازمان امور مالیاتی مراجعه و مدارک لازم را ارائه کند. همچنین ثبت برند، مطابق مطلب بیان‌شده، مشمول پرداخت مالیات نیست.

مدارک پرداخت مالیات شرکت

برای ثبت و پرداخت مالیات شرکت‌ها، مدارک شناسایی، مدارک شرکت، گواهی امضا، مدارک مربوط به محل شرکت، فیش‌های آب و برق و گاز و فیش مربوط به واریز دو در هزار سرمایه ابتدایی شرکت باید آماده شود.

• اصل و کپی برابر اصل مدارک شناسایی سهامداران یا اعضای شرکت.
• اصل و کپی مدارک شرکت مانند اساسنامه و اظهارنامه.
• گواهی امضای سهامداران شرکت و صاحب شرکت.
• اجاره‌نامه یا سند مالکیت شرکت و فیش آب، برق و گاز دفتر شرکت.
• فیش واریز دو در هزار مربوط به سرمایه ابتدایی شرکت.

مهلت ارائه مدارک، 4 ماه پس از اتمام سال مالیاتی بیان شده است. پس از تعیین مبلغ مالیات بر درآمد نیز شرکت باید در مدتی که سازمان امور مالیاتی تعیین می‌کند، مالیات را پرداخت کند.

دفاتر تجاری و مالیات

دفاتر تجاری از ابزارهای تعیین مالیات معرفی شده‌اند. درآمد شرکت‌ها و بازرگانان طبق ترازنامه و حساب سود و زیان تنظیم‌شده از روی دفاتر قانونی بررسی می‌شود و تنظیم و نگهداری دفاتر بر اساس قوانین مالیاتی، از موارد اجباری برای شرکت‌ها عنوان شده است.

مالیات شرکت غیر فعال

اگر شرکت ثبت شده باشد اما به دلایلی مانند ورشکستگی، اختلاف میان شرکا، عدم تمایل به ادامه فعالیت یا وضعیت اقتصادی فعالیتی نداشته باشد، باید امور باقی‌مانده مربوط به شرکت‌های فعال، از جمله تعیین حوزه مالیاتی، اخذ پلمپ دفاتر و اخذ کد اقتصادی را انجام دهد.

مدیرعامل یا وکیل قانونی وی باید پس از پایان سال مالی، نامه عدم فعالیت شرکت را به اداره دارایی ارائه کند. عدم فعالیت باید هر سال اعلام شود و دفاتر پلمپ‌شده و اظهارنامه مالیاتی باید سفید باشند. در صورت انجام ندادن این اقدامات، جرائم مالیاتی سنگینی مطرح شده است.

جمع‌بندی

مالیات شرکت شامل مالیات‌های مستقیم و غیرمستقیم است و مواردی مانند مالیات بر درآمد، عملکرد، اموال و املاک، مالیات تکلیفی و ارزش افزوده را دربرمی‌گیرد. برای برخی شرکت‌ها و فعالیت‌ها معافیت‌هایی بیان شده است. همچنین ارائه مدارک مالیاتی، رعایت مهلت اعلام‌شده و انجام تکالیف شرکت‌های غیر فعال از موارد مطرح‌شده در این موضوع است.