تفاوت علامت تجاری و اسم تجاری

علامت تجاری و اسم تجاری دو مفهوم حقوقی متفاوت‌اند. علامت تجاری برای متمایز کردن کالاها یا خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی به کار می‌رود، در حالی که نام تجاری اسم یا عنوانی برای معرفی و مشخص کردن شخص حقیقی یا حقوقی است. این تفاوت در تعریف، اجزای قابل استفاده و مرجع ثبت نیز دیده می‌شود.

تعریف علامت تجاری

در قوانین ایران، کلمه برند اصطلاحی رایج میان اهل بازار و مردم است و در قوانین از علامت و نام تجاری سخن گفته شده است. مطابق ماده 30 قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری، علامت تجاری عبارت از نشان قابل رویتی است که بتواند کالاها یا خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی را از یکدیگر متمایز سازد.

علامت تجاری می‌تواند از حروف، اعداد، اشکال، طرح‌ها و رنگ‌های گوناگون تشکیل شود. همچنین ممکن است نامی متشکل از حروف یا حروف و اعداد باشد و همراه تصویر قرار گیرد. در متن، امکان ثبت بو و رایحه به عنوان علامت تجاری در بسیاری از کشورها نیز مطرح شده است.

علامت تجاری می‌تواند فارسی، انگلیسی، عربی یا به زبان دیگری باشد. مرجع معرفی‌شده برای ثبت آن مرکز مالکیت معنوی است. بنابراین، یکی از تفاوت‌های مهم علامت تجاری و اسم تجاری، تفاوت در مرجع ثبت آن‌هاست.

مرجع ثبت علامت و اسم

در متن، علامت تجاری در مرکز مالکیت معنوی و نام تجاری در اداره ثبت شرکت‌ها به ثبت می‌رسد. از این جهت، مرجع ثبت یکی از وجوه تمایز میان این دو عنوان است.

شرایط اسم تجاری

اسم تجاری هر نامی است که تاجر می‌تواند انتخاب کند و تحت آن فعالیت نماید. در متن آمده است که گرفتن نام تجاری در بیشتر کشورها اجباری است، در حالی که لوگو اختیاری است. همچنین صاحب تجارتخانه‌ای که شریک در تجارتخانه ندارد نمی‌تواند اسمی برای تجارتخانه انتخاب کند که نمایش‌دهنده وجود شریک باشد.

اسم تجارتی ثبت‌شده را شخص دیگری در همان محل نمی‌تواند اسم تجارتی خود قرار دهد، مگر اینکه اسم تجارتی ثبت‌شده با اسم خانوادگی او یکی باشد. همچنین اسم تجاری قابل انتقال است و محل ثبت آن اداره ثبت شرکت‌ها معرفی شده است.

در مواردی که ثبت اسم تجاری الزامی شده و در موعد مقرر ثبت انجام نشود، در متن آمده است که اداره ثبت اقدام به ثبت می‌نماید. این موارد، بخشی از شرایط و آثار مطرح‌شده درباره اسم تجاری هستند.

علائم غیرقابل ثبت

قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری شرایط ثبت علامت را بیان کرده و ثبت برخی علامت‌ها را مجاز نمی‌داند. یکی از موارد، علامتی است که نتواند کالاها یا خدمات یک موسسه را از کالاها و خدمات موسسه دیگر متمایز سازد.

همچنین علامتی که خلاف موازین شرعی، نظم عمومی یا اخلاق حسنه باشد یا مراکز تجاری یا عمومی را درباره مبدا جغرافیایی کالاها یا خدمات یا خصوصیات آن‌ها گمراه کند، در موارد بیان‌شده قابل ثبت نیست.

عین یا تقلید نشان نظامی، پرچم و سایر نشان‌های مملکتی یا نام و نام اختصاری یا حروف اول نام یا نشان رسمی متعلق به کشور، سازمان‌های بین‌الدولی یا سازمان‌های تاسیس‌شده تحت کنوانسیون‌های بین‌المللی نیز در شرایط مقرر، از موارد غیرقابل ثبت است؛ مگر با اجازه مقام صلاحیت‌دار کشور مربوط یا سازمان ذی‌ربط.

• عین یا شبیه گمراه‌کننده علامت یا نام تجاری معروف برای کالاها یا خدمات مشابه.
• عین یا شبیه علامت معروف ثبت‌شده برای خدمات غیرمشابه، با شرایط مقرر.
• عین علامت ثبت‌شده به نام مالک دیگر برای همان کالاها و خدمات یا موارد مرتبط.

مدت اعتبار علامت تجاری

به موجب ماده 14 قانون ثبت علایم تجاری، مدت اعتبار علامت تجاری ده سال تعیین شده است. چنانچه صاحب علامت بخواهد به استفاده از علامت ادامه دهد، باید هر ده سال آن را تمدید نماید.

همچنین در متن آمده است که اگر علامت ثبت‌شده برای مدت 3 سال از تاریخ ثبت بدون استفاده بماند، هر شخص ذی‌نفع می‌تواند ابطال آن را از دادگاه صالح درخواست نماید.

تفاوت برند و علامت

در عرف تجارت، بازاریابی و گاهی نوشته‌های حقوقی، نام تجاری و علامت تجاری به صورت مترادف استفاده می‌شوند؛ اما از نظر حقوقی تفاوت دارند. در متن، برند نیز مفهومی رایج معرفی شده و بیان شده است که در تجارت، این اصطلاح مفهومی وسیع‌تر از علامت تجاری دارد.

بر اساس توضیح ارائه‌شده، مجموعه فعالیت‌های یک کسب‌وکار موجب شکل‌گیری برند می‌شود و برند فقط یک اسم نیست. علامت تجاری تنها نشانی از سازمان یا شرکت دانسته شده، در حالی که برند به ماندگاری نام در ذهن و روح مشتری ارتباط داده شده است.

در متن، ایجاد حس اعتماد برای مشتریان از اصول مهم کسب‌وکار معرفی شده است. همچنین خدمات پس از فروش، وعده درباره کیفیت محصول، بسته‌بندی، برخورد فروشنده، اپراتور مرکز تماس و تبلیغات، از جمله عوامل مهم در برندسازی ذکر شده‌اند.

برند هویت و ویژگی‌های خاصی فراتر از شرکت یا نام کالا دارد. در متن آمده است که اگر برند‌سازی به خوبی میان مردم صورت گیرد، حس اعتماد و رضایت ایجاد می‌شود و مدیریت صحیح برند می‌تواند ارزش و نفوذ بالایی برای آن ایجاد کند.

جمع‌بندی

علامت تجاری و اسم تجاری در متن دارای تعریف و کارکرد متفاوت هستند. علامت تجاری برای متمایز کردن کالاها و خدمات به کار می‌رود و می‌تواند از حروف، اعداد، اشکال، طرح‌ها، رنگ‌ها و تصویر تشکیل شود. اسم تجاری، اسم یا عنوان معرف شخص حقیقی یا حقوقی است. مرجع ثبت این دو نیز متفاوت معرفی شده و برای علامت تجاری مدت اعتبار ده‌ساله بیان شده است.