شرکت دانش بنیان | شرایط، معیارها و مدارک لازم
شرکت دانش بنیان
شرکت دانش بنیان به شرکت یا موسسهای اطلاق میشود که فعالیت آن بر پایه تولید، طراحی یا توسعه کالاها و خدمات دانش بنیان و فعالیتهای تحقیقاتی مرتبط باشد. این شرکتها پس از ثبت و ارزیابی، در صورت احراز شرایط تعیینشده میتوانند از حمایتها و مزایای قانونی پیشبینیشده بهرهمند شوند.
انواع شرکتهای دانش بنیان
شرکتها یا موسسات دانش بنیان بر محور علم و دانش فعالیت میکنند و میتوانند پس از ثبت، در صورت احراز شرایط لازم، عنوان دانش بنیان دریافت کنند. این شرکتها ممکن است در قالب مسئولیت محدود، سهامی خاص یا موسسه غیرتجاری فعالیت داشته باشند.
در یک دسته، مالکیت شرکت صرفاً در اختیار اعضای هیات علمی قرار دارد. اگر سهم دانشگاه کمتر از 50 درصد باشد، شرکت خصوصی محسوب میشود و تابع قانون تجارت خواهد بود.
در دسته دیگر، دانشگاه نیز در مالکیت شرکت سهیم است. چنانچه سهم دانشگاه 50 درصد یا بیشتر باشد، شرکت دولتی محسوب میشود و اصل خدمات علمی، فنی و تحقیقاتی در آن اهمیت اساسی دارد.
خصوصی یا دولتی بودن شرکتهای دانش بنیان بر اساس میزان سهام دانشگاه در شرکت تعیین میشود.
معیارهای ارزیابی محصولات
کالاها و خدمات دانش بنیان برای تایید شدن باید سه معیار اصلی را احراز کنند. نخست، سطح فناوری که بر فناوریهای بالا یا متوسط به بالا مبتنی باشد و دانش فنی آن به دشواری قابل کپیبرداری باشد.
دوم، مرحله تولید است. کالا باید در حال تولید باشد یا حداقل نمونه آزمایشگاهی قابل بررسی فنی داشته باشد. خدمات نیز باید دارای اسناد فروش باشند.
سوم، طراحی مبتنی بر تحقیق و توسعه است. طراحی زیرسیستم اصلی، یکپارچهسازی کالا و خدمت یا طراحی فرایند تولید در صورت برخورداری از پیچیدگی لازم، از مصادیق این معیار محسوب میشود.
سطوح کالاها و خدمات دانش بنیان
پس از بررسی تخصصی، کالاها و خدمات در فهرست سطح 1 یا سطح 2 قرار میگیرند. سطح 1 شامل محصولات با فناوری برتر، ارزش افزوده بالا و پیچیدگی فنی بیشتر است.
سطح 2 شامل محصولات دارای فناوری برتر و ارزش افزوده بالا با پیچیدگی فنی کمتر نسبت به سطح 1 است. محصولات این سطح مشمول استفاده از معافیت مالیاتی نخواهند بود.
طبقهبندی شرکتهای دانشبنیان
شرکتهای دانشبنیان بر اساس معیارهای تعیینشده در چهار گروه مورد ارزیابی قرار میگیرند:
- نوپا نوع یک
- نوپا نوع دو
- تولیدی نوع یک
- تولیدی نوع دو
احراز شرایط هر یک از این دستهها بر مبنای معیارهای مشخص ارزیابی انجام میشود.
مزایا و حمایتهای قانونی
حمایت از شرکتهای دانش بنیان با هدف توسعه علمی و اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است. این حمایتها شامل برخی معافیتها و تسهیلات پیشبینیشده در قوانین مربوط است.
برخی شرکتها میتوانند از معافیت پرداخت مالیات، عوارض، حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض مالیاتی به مدت 15 سال برخوردار شوند. همچنین امکان بهرهمندی از تسهیلات کمبهره یا بیبهره نیز پیشبینی شده است.
این شرکتها در استقرار در پارکهای علم و فناوری، مراکز رشد، مناطق ویژه علم و فناوری و مناطق ویژه اقتصادی در اولویت قرار دارند و در برخی مناقصات مرتبط نیز دارای اولویت هستند.
چگونگی ثبت و ارزیابی
برای ثبت شرکت دانش بنیان، ابتدا باید یک شرکت، موسسه خصوصی یا تعاونی در اداره ثبت شرکتها ثبت شود. فرآیند ثبت اولیه تفاوتی با سایر شرکتها ندارد.
پس از ثبت، متقاضی باید در سامانه مربوط ثبتنام کرده و مراحل ارزیابی را طی کند. سپس فرم درخواست تکمیل شده و طرح برای بررسی ارجاع میشود.
رسیدگی به طرح هر دو ماه یکبار انجام میشود و کالاها، خدمات یا برنامه تولید ارائهشده ارزیابی خواهند شد تا امکان بهرهمندی از مزایا و تسهیلات قانونی فراهم شود.
شاخصهای عمومی و اختصاصی
حداقل دو سوم اعضای هیات مدیره باید دستکم دو مورد از شرایط تعیینشده را داشته باشند؛ از جمله مدرک کارشناسی، سه سال سابقه فعالیت یا مدیریت، اختراع ثبتشده مرتبط یا شرایط درآمدی تعیینشده.
وجود سابقه بیمه پرداختی برای حداقل سه نفر از کارکنان تماموقت شرکت به مدت حداقل شش ماه نیز از شرایط عمومی اعلام شده است.
علاوه بر شاخصهای عمومی، شرکت متقاضی باید شرایط اختصاصی تعیینشده برای تولید کالاهای دانش بنیان و انطباق با فهرست مصوب را نیز احراز کند.
شرکتهایی که در مرحله تجاریسازی نخستین کالای دانش بنیان خود قرار دارند، در صورت برخورداری از تولید پایلوت موفق، استانداردهای لازم، بازار مطمئن یا اعلام نیاز معتبر همراه با قرارداد تولید کالا، از رعایت بند 1-2 مستثنی هستند.
شرکت دانش بنیان نوپا و مدارک لازم
برای شرکتهای دانش بنیان نوپا، معیارهای ارزیابی آسانتر اعلام شده است. این شرکتها باید حداقل یک سال از تاریخ ثبتشان گذشته باشد و برخی شرایط عمومی را نیز احراز کنند.
شرکت باید دارای معادل سه نفر نیروی انسانی تماموقت باشد و کالا یا برنامه طراحی و تولید کالاهای دانش بنیان و همچنین عملکرد تحقیق و توسعه داشته باشد. اعتبار تاییدیه شرکتهای دانش بنیان نوپا یکساله است و فقط برای یک دوره یکساله دیگر قابل تمدید خواهد بود.
مدارک مورد نیاز شامل رزومه شرکت، آخرین اظهارنامه مالیاتی، اساسنامه، آگهی روزنامه رسمی، اظهارنامه یا شرکتنامه، مدارک هویتی اعضای هیات مدیره، مدارک تحصیلی و آخرین لیست بیمه و وضعیت حقوق و مزایا است.
شرکتهای متقاضی باید علاوه بر شاخصهای عمومی، شرایط اختصاصی تعیینشده در یکی از دستههای ارزیابی را نیز احراز کنند.
جمعبندی
شرکت دانش بنیان به مجموعهای اطلاق میشود که فعالیت آن بر پایه دانش، فناوری و تحقیق و توسعه استوار باشد. احراز معیارهای مربوط به فناوری، تولید و تحقیق و توسعه، رعایت شاخصهای عمومی و اختصاصی و طی مراحل ارزیابی، از الزامات دریافت تاییدیه و بهرهمندی از حمایتها و مزایای پیشبینیشده برای این شرکتها محسوب میشود.
شرکتهای دانش بنیان شامل شرکتهایی هستند که فقط اعضای هیات علمی مالک آنها هستند و همچنین شرکتهایی که دانشگاه نیز در مالکیت آنها سهم دارد. وضعیت خصوصی یا دولتی بودن بر اساس میزان سهام دانشگاه تعیین میشود.
کالاها و خدمات باید از نظر سطح فناوری، مرحله تولید و طراحی مبتنی بر تحقیق و توسعه ارزیابی شوند. احراز این سه معیار مبنای بررسی و تعیین سطح محصولات دانش بنیان است.
از جمله مدارک مورد نیاز میتوان به رزومه شرکت، اظهارنامه مالیاتی، اساسنامه، آگهی روزنامه رسمی، اظهارنامه یا شرکتنامه، مدارک هویتی و تحصیلی اعضا و آخرین لیست بیمه اشاره کرد.
