شرکت دانش بنیان | شرایط، معیارها و مدارک
شرکت دانش بنیان
شرکت دانش بنیان شرکتی یا موسسهای است که بر محور علم و دانش فعالیت میکند و به تولید یا طراحی کالای دانشبنیان یا انجام فعالیتهای تحقیقاتی دانشبنیان میپردازد. این شرکتها میتوانند با موضوع فعالیت مرتبط، در قالب مسئولیت محدود، سهامی خاص یا موسسه غیرتجاری فعالیت کنند؛ مشروط بر آنکه شرایط دانشبنیان شدن را پس از ثبت احراز کنند.
در یک نگاه
انواع شرکتهای دانشبنیان
یک دسته از شرکتها، شرکتهایی هستند که فقط اعضای هیئت علمی مالک آنها هستند. چنانچه سهام دانشگاه کمتر از 50 درصد باشد، شرکت خصوصی محسوب میشود، باید تابع قانون تجارت باشد و در اداره ثبت شرکتها ثبت شود.
دسته دیگر شرکتهایی هستند که دانشگاهها نیز در مالکیت آنها مشارکت دارند. اگر سهام دانشگاه 50 درصد یا بیشتر باشد، شرکت دولتی است و اصل خدمات علمی، فنی و تحقیقات بهعنوان مهمترین اصل آن بیان شده است.
نکته مهم
خصوصی یا دولتی بودن شرکت در این تقسیمبندی به میزان سهام دانشگاه وابسته است.
معیارهای کالا و خدمات
کالاها و خدمات دانشبنیان مورد تایید بر سه معیار استوارند. نخست، سطح فناوری است؛ کالا و خدمات باید در حوزه فناوریهای بالا یا متوسط به بالا باشند و دانش فنی آنها به دلیل پیچیدگی فنی، بهسختی قابل کپیبرداری باشد یا نیازمند تحقیق و توسعه قابل توجه باشد.
مرحله تولید و طراحی
کالا باید در حال تولید باشد یا حداقل نمونه آزمایشگاهی با قابلیت بررسی فنی داشته باشد و خدمات نیز دارای اسناد فروش باشند. همچنین شرکت باید طراحی اساسی و قابل توجهی مبتنی بر فعالیتهای تحقیق و توسعه، از جمله طراحی زیرسیستم، یکپارچهسازی یا طراحی فرایند تولید انجام داده باشد.
پس از بررسی تخصصی و همترازی محصولات، کالا یا خدمات در فهرست دانشبنیان سطح یک یا سطح دو قرار میگیرد. سطح دو شامل محصولاتی با پیچیدگی فنی کمتر نسبت به سطح یک است و محصولات این فهرست مشمول استفاده از معافیت مالیاتی نخواهند بود.
طبقهبندی و مزایای شرکتها
شرکتهای دانشبنیان بر اساس دارا بودن معیارهای مقرر در چهار دسته نوپا نوع یک، نوپا نوع دو، تولیدی نوع یک و تولیدی نوع دو قرار میگیرند. فعالیت این شرکتها در رشد و پیشرفت علمی و اقتصادی نقش دارد و حمایتهایی برای آنها بیان شده است.
- برخی معافیتهای مالیاتی و عوارض تا مدت 15 سال
- تسهیلات کمبهره یا بیبهره
- اولویت استقرار در پارکها و مراکز رشد
- اولویت در واگذاری سهام مراکز پژوهشی قابل واگذاری
- اولویت در مناقصات قراردادهای پژوهشی و فناوری
همچنین وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است فهرست نیازهای فناورانه، تجهیزات و مواد اولیه مورد نیاز دستگاههای اجرایی خود را به شرکتها و موسسات دانشبنیان اعلام کند.
ثبت و ارزیابی شرکت
برای ثبت شرکت دانش بنیان، ابتدا باید یک شرکت، موسسه خصوصی یا تعاونی در اداره ثبت شرکتهای سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ثبت شود. در این مرحله، ثبت شخصیت حقوقی تفاوتی با دیگر شرکتها و موسسات ندارد.
در مرحله بعد، برای بهرهمندی از مزایا باید در سامانه «daneshbonyan» ثبتنام و ارزیابی انجام شود. سپس معرفی جهت ارائه طرح به صندوق نوآوری و شکوفایی صورت میگیرد و پس از تکمیل فرم درخواست، رسیدگی به طرح هر دو ماه یکبار انجام میشود.
مثال کاربردی
پس از ارجاع طرح به ستاد، کالاهای تولیدشده، خدمات دانشبنیان یا برنامه تولید ارائهشده ارزیابی میشود تا امکان استفاده از مزایای قانونی و تسهیلات بررسی شود.
شاخصهای عمومی و اختصاصی
شاخصهای تشخیص به دو دسته عمومی و اختصاصی تقسیم میشوند. متقاضی باید علاوه بر شاخصهای عمومی، شرایط مشخصشده در یکی از سه دسته شاخصهای اختصاصی را نیز احراز کند.
شرایط اعضای هیئتمدیره
حداقل دو سوم اعضای هیئتمدیره باید حداقل دو مورد از شرایط مقرر را داشته باشند؛ از جمله مدرک کارشناسی، سه سال سابقه فعالیت کاری یا علمی یا مدیریتی، یا یک اختراع ثبتشده ارزیابیشده داخلی یا یک اختراع بینالمللی مرتبط.
حداقل نیمی از درآمد شرکت در یک سال مالی گذشته باید از فروش فناوری، کالا یا خدمات دانشبنیان از طریق قرارداد ناشی شده باشد. شرکتهای در مرحله تجاریسازی نخستین کالای دانشبنیان، در صورت احراز شرایط مقرر، از رعایت این بند مستثنی هستند.
سابقه بیمه پرداختی برای حداقل سه نفر از کارکنان تماموقت شرکت باید حداقل شش ماه باشد. در شاخصهای اختصاصی نیز شرکت باید تولیدکننده کالای دانشبنیان باشد و شرایط اختصاصی مقرر را در یکی از دستههای تعیینشده دارا باشد.
شرکت دانشبنیان نوپا
در شرکتهای دانشبنیان نوپا، شاخصهای ارزیابی کمی آسانتر بیان شده است. برای ثبتنام در سامانه ارزیابی، باید حداقل یک سال از تاریخ ثبت شرکت گذشته باشد و حداقل دو سوم اعضای هیئتمدیره، علاوه بر حداقل دو مورد از شرایط شاخصهای عمومی، شرایط مقرر را نیز داشته باشند.
شرکت باید دارای معادل سه نفر نیروی انسانی تماموقت باشد و تولیدکننده کالاهای دانشبنیان مطابق فهرست مصوب باشد یا برنامه طراحی و تولید کالاهای دانشبنیان و عملکرد تحقیق و توسعه داشته باشد. تاییدیه شرکتهای دانشبنیان نوپا یکساله است و تنها برای یک دوره یکساله، مجموعاً دو سال، قابل تمدید است.
مدارک لازم برای ثبت
برای ارائه درخواست، مدارک و اطلاعات مشخصی از شرکت و اعضای آن مورد نیاز است. این مدارک شامل سوابق شرکت، اسناد ثبتی، اطلاعات مالیاتی، مدارک هویتی و تحصیلی و مستندات بیمهای است.
- رزومه شرکت و آخرین اظهارنامه مالیاتی
- تصویر اساسنامه و آگهی روزنامه رسمی
- تصویر اظهارنامه یا شرکتنامه شرکت
- کپی شناسنامه و کارت ملی اعضای هیئتمدیره
- کپی مدارک تحصیلی اعضا و موسسین
- آخرین لیست بیمه و خلاصه وضعیت حقوق و مزایا
نکته مهم
احراز شرایط عمومی بهتنهایی کافی نیست و متقاضی باید شرایط اختصاصی مقرر در یکی از دستههای تعیینشده را نیز احراز کند.
جمعبندی
شرکت دانش بنیان بر پایه فعالیتهای علمی، فناوری و تحقیق و توسعه تعریف میشود و ارزیابی آن به معیارهای کالا و خدمات، شاخصهای عمومی و اختصاصی و شرایط مقرر وابسته است. ثبت شخصیت حقوقی در مرحله نخست انجام میشود و سپس فرایند ثبتنام و ارزیابی دنبال میگردد. شرکتهای نوپا نیز شرایط و مدت اعتبار مشخصی دارند و ارائه مدارک ثبتی، مالیاتی، هویتی، تحصیلی و بیمهای در فهرست مدارک مورد نیاز قرار گرفته است.
دو نوع شرکت بیان شده است: شرکتهایی که فقط اعضای هیئت علمی مالک آن هستند و شرکتهایی که دانشگاهها نیز در مالکیت آنها مشارکت دارند. میزان سهام دانشگاه در خصوصی یا دولتی بودن شرکت موثر است.
معیارها شامل سطح فناوری، مرحله تولید و طراحی مبتنی بر تحقیق و توسعه است. کالا یا خدمت باید شرایط مربوط به پیچیدگی فنی، قابلیت بررسی یا اسناد فروش و طراحی اساسی مبتنی بر فعالیتهای تحقیق و توسعه را داشته باشد.
مدارک شامل رزومه شرکت، اظهارنامه مالیاتی، اساسنامه، آگهی روزنامه رسمی، اظهارنامه یا شرکتنامه، مدارک هویتی و تحصیلی اعضا و موسسین و آخرین لیست بیمه و اطلاعات حقوق و مزایا است.
